Ọrụ nkuzi gburugburu obere ihe nkiri Wings and oars
Mepụta edemede dị iche iche site n'ịkwado akụkụ dị iche iche nke ọrụ odide ahụ.
Degharịa dabere na ntuziaka ọhụrụ ma ọ bụ megharịa ederede gị.
Mara ụdị okwu n'ihe gbasara syntax.
Wings and oars © Lunohod
AhaWings and oars
IsiokwuEbe nchekwa
Ụdị na isiokwuSurreal, nwata, ebe nchekwa, ụgbọ mmiri, ụgbọ elu, oké osimiri, osimiri
okirikiri (maka ihe nkiri)9-11 afọ
Ogologo oge05 min 52 s
NghọtaVladimir Leschiov
EgwuP. Y. Drapeau & N. Roger
MmepụtaLunohod (Latvia, 2009)
Megharịa ederede onwe gị n'oge gara aga.
Na Wings na Oars, enweghị mmasị na-ebilite site na ntụnyere n'etiti ndụ nwa okorobịa ahụ dị ka onye na-anya ụgbọ elu, nweere onwe ya na ìhè, na ọnọdụ ya dị ka nwoke tozuru okè, nke ihe mgbakwunye na enweghị ike ime. O yiri ka ọ bụ akara nke mpụga na kewapụrụ, dịtụ mwute echiche na anyị nwere onwe anyị na afọ. Ma n'otu oge ahụ ihe oyiyi niile nke àgwà na ndị gbara ya gburugburu yiri ya. Ha na-ekwughachi, ha na-egwuba n'ime otu ruts, dị ka a ga-asị na agwa ahụ bụ onye mkpọrọ, enweghị ike ịgbanahụ onwe ya. Nke a bụ ihe ịma aka nke ide onwe onye ọ bụla: mweghachi ma ọ bụ mweghachi.
N'akwụkwọ, ajụjụ a na-ebilite karịsịa maka ụdị elegy. Omenala uri nke akwa ákwá, nke ihunanya mwute, iru uju, ọ na-enyocha site na Latin sitere na ebe "M" dị na ederede. N'ebe anyị nọ, onye na-ede uri bụ Emmanuel Hocquard (1940-2019) tụgharịrị ntụgharị uche n'ihe ụdị uri a pụtara site n'ịgbachitere elegy nke enweghị onwe ya na ihe nkiri nke pathos. Ihe odide a nke oge gara aga na-atụgharị uche ma na-egwu egwu n'otu oge ahụ. Ọ na-agba gị ume ịmekwu egwuregwu, iji nwalee na oke asụsụ nke gị. Na, dị ka ya n'onwe ya na-ekwu (na-ewere onye ọkà ihe ọmụma L. Wittgenstein), ọ dịghị mkpa ichere ruo mgbe ị mere agadi ịrụ ọrụ a, ị ga-ede "site na gị elu".
N'ime ọrụ a, anyị na-atụ aro mmega ederede na-enye anyị ohere ịmegharị ihe ndị dị na elegy (ncheta, mmetụta, onwe) iji hụ ihe nke a gụnyere dị ka ahụmahụ dị iche iche nke ahịrịokwu ahụ. Na nke ọzọ: ka ụdị ahịrịokwu dị iche iche na-eduga n'ahụmahụ dị iche iche nke mmetụta uche, ebe nchekwa na nke onwe. Mmega ahụ anaghị ebido site na nyocha izugbe nke elegy, kama site na ederede nke na-enye ụdị ọgbara ọhụrụ a na-ewerekwa ya dị ka kpochapụ. Ọ bụ m na-echeta, nke Georges Perec (nke e bipụtara na 1978). Edemede a bụ ihe atụ n'ihe gbasara ajụjụ anyị na-atụ aro ka a nyochaa, n'ihi na ọ na-eji ngwaọrụ dị nnọọ mfe na onye mbụ na-akọwapụtaghị mmekọrịta chiri anya nke onye edemede. Ọ bụ ihe osise mkpokọta, nke ọgbọ.
Ihe omume a na-ewere ọnọdụ n'usoro atọ na-aga n'ihu nke ide na ntụgharị uche na ederede ndị e mepụtara, mgbe Georges Perec kwuchara ngwa ngwa nke ederede na ịgụ ihe nkedo. "Echetara m" Nke a gụnyere ụmụaka na-edetu ihe ncheta n'ụdị ederede Perec. N'ịbụ ndị na-ekwe ka ncheta ha na mmetụta uche ha na-eduzi onwe ha, ha na-ahọrọ ihe dị ka ihe ncheta iri (nke ọma ma ọ bụ ihe ọjọọ, na nso nso a ma ọ bụ ochie, nke ziri ezi ma ọ bụ nke na-edoghị anya) ma tinye ha na akwụkwọ, malite na otu usoro ahụ dị na ederede Perec. Enweghị ntụziaka ndị ọzọ (ọ dịghị usoro ncheta, enweghị ogologo oge, wdg) na ọ dị mkpa ịgwa ha na a gaghị ekekọrịta ihe ncheta ndị a na ụmụ klas ha. N'aka nke ọzọ, a ga-akpọ ha ka ha 'mezuo' ederede ha na ebumnuche nke ibipụta ya, n'otu ntabi anya, maka ha. Ụmụntakịrị na-ahọrọ ka esi atụgharị okwu a. Ha nwere ike ịrịọ maka enyemaka iji dozie mmejọ, ha nwere ike kpebie ime ka ọ dị mfe ma ọ bụ nkọwa zuru ezu, mee ka o doo anya, wdg. Na njedebe nke oge a, ha na-enye onye nkụzi nke ga-emepụta ihe dị ọcha na nke a na-ebipụta, iji nye ha na nnọkọ ọzọ. Ekwesiri ighota na umuaka nwere ike họrọ nke oma ikwu okwu banyere enweghi ncheta (dika "Anaghi m echeta ihe eji egwuri egwu site na ekeresimesi mbu m").
"Ị na-echeta" N'akụkụ nke abụọ a, na mgbe ha chọpụtachara ụdị nke ha "deziri", ụmụaka na-alaghachi na ederede ha, ha ga-edegharị ya, oge a na-eji ụdị mmachi dị ntakịrị karị. N'ime 10 ncheta, ha na-ahọrọ 3 wee dee ha ka a ga-asị na ha na-edegara akwụkwọ ozi
onwe ha. Ha kwesịrị iji naanị nnọchiaha a bụ "gị" wee malite ebe nchekwa ọ bụla na "Ị na-echeta" (ma ọ bụ "Ị naghị echeta"). N'oge a, ha nwere ike (ma eleghị anya ga-) bee, gbanwee ụfọdụ nkọwa, ebe ọ bụla na ebe nchekwa ga-oge a ga-adaba n'ime 60 okwu (ihe dị ka) n'ihi na abụọ ahịrịokwu kacha na akụkụ ga-egosikwa na klas dum. Onye nkuzi na-anakọta ihe odide ma tinye ha n'ụdị akwụkwọ mmado maka nwatakịrị ọ bụla, na njikere maka nnọkọ ikpeazụ.
"Echetakwara m" Maka akụkụ nke atọ, onye nkuzi na-egosipụta akụkụ Akwụkwọ Nsọ ndị ahụ, onye ọ bụla na-abịa chọpụta ha. Ide ede ugbu a bụ ịhọrọ mkpokọta, site na mkparịta ụka, ihe dị ka ncheta iri, wee degharịa ha n'otu n'otu, mgbe niile n'otu oge, na-eji onye mbụ ("Echetara m"). A ka nwere ike ime mgbanwe iji melite ọgụgụ isi, mana anaghị akọwa nrụtụ aka nke onwe (ihe omume ndị mmadụ, wdg). A na-enye iwu ka ncheta ndị ahụ dị ka ụkpụrụ niile nke otu ahụ chere na ọ dị mkpa, ka ha mechaa depụta abụ mkpokọta a, nke a ga-ebipụta ma kesaa ya ụmụaka.
Ihe ọ pụtara n'ihu n'ihu a n'akụkụ atọ bụ ịhụta n'ụzọ doro anya, site n'asụsụ, nhụpụ nke ukwuu na ntinye aka nke onwe nke ụdị mmega ahụ. N'ikpeazụ, mmetụta ahụ dị ebe ahụ, mana ọ naghịzi enwe mmasị ma ọ bụ mee ihe nkiri, dịka ọ dị na ederede Georges Perec.
Akwụkwọ mmemme dere site na: Bruno Pellier
