კინოს ჩარჩო

1- მიუთითეთ ანალიზის მიზანი

ჩვენ შეგვიძლია დავიწყოთ პროექტი ინტერპრეტაციის შესახებ მარტივი კითხვით. ფილმი უსიტყვოა და ცხოველები არც თუ ისე ექსპრესიულადაა გამოსახული. მაშ, როგორ გავიგოთ მოქმედების დეტალები, პერსონაჟების ზრახვები? და როგორ ვითარდება მაყურებლის ემოცია? ამიტომ ჩვენ ყურადღებას გავამახვილებთ იმ ინსტრუმენტებზე, რომლებიც საშუალებას მოგცემთ, ერთის მხრივ, გავიგოთ მოთხრობილი ისტორიის სიტუაციები და, მეორე მხრივ, შექმნათ ემოცია. როდესაც ჩვენ ვცდილობთ კონცენტრირება მოვახდინოთ სურათებზე, ჩვენ შეგვიძლია დავიწყოთ ახალი ყურებით ხმის გარეშე, ამ იდეების გათვალისწინებით.

2- წარმოადგინე კინოს ლექსიკა

სანამ თავად ფილმის შესწავლას დაიწყებდეთ, სასარგებლოა შემოგთავაზოთ ჩვეულებრივი ცნებები, რომლებიც გამოიყენება სურათების აღწერისთვის. ჩვენ განვსაზღვრავთ ამ გზით:

• ჩარჩო, როგორც ამოჭრილი (არჩევანი) იმაში, რისი ჩვენებაც გვინდა, ასევე კადრის გარედან, რაც შემოთავაზებულია, მაგრამ არ არის ნაჩვენები ჩარჩოში. ჩვენ შეგვიძლია გავაკეთოთ ანალოგიები ფერწერასთან, ფოტოგრაფიასთან, ნახატთან.
• კადრი, როგორც ფილმის დროებითი ერთეული და როგორც „კადრი, რომელიც გრძელდება გარკვეული ხანგრძლივობის მანძილზე“ (ჩვენ არ გვჭირდება დაკავშირება და მონტაჟის საკითხები)
• კადრების სხვადასხვა სკალები (ზოგადი კადრი, შორი კადრი, საშუალო კადრი, ამერიკული კადრი, ახლო კადრი, ახლო კადრი, ძალიან ახლო კადრი), თითოეული სკალა შეესაბამება გარემოსა და პერსონაჟებს შორის გარკვეულ ურთიერთობას, რაც თამაშობს ნაჩვენების გაგებასა და ექსპრესიულობაზე.
• კამერის პოზიციები და მოძრაობები (მოგზაურობა, პანირება, მასშტაბირება, მაღალი/დაბალი კუთხე), როგორც გარკვეული კადრის შენარჩუნების ან განვითარების საშუალება, კონკრეტული განცდის დანერგვა.
• შესაძლოა ფილმში გამოყენებული იყოს გარკვეული მონტაჟის ფიგურები: გადაღება/უკუ კადრი (ორი ხედის მონაცვლეობა საპირისპირო მიმართულებიდან, რაც საშუალებას იძლევა ორი თვალსაზრისის შედარება) და დაშლა (აქ ძირითადად გამოიყენება ელიფსის სახით).

3-გამოიყენეთ ინსტრუმენტები ფილმის შერჩეულ თანმიმდევრობებზე

სავარჯიშო შედგება იმაში, რომ ბავშვებს სთხოვონ შეასრულონ ფილმიდან გამოსახულებები და ადრე შემოღებული ელემენტები, გარკვეული არჩეული თანმიმდევრობისთვის. თითოეული თანმიმდევრობა შედგება გარკვეული რაოდენობის კადრებისგან, რომლებიც უნდა იყოს აღწერილი დაფარული ლექსიკის ხელახალი გამოყენებით.

მათ შეიძლება სთხოვონ იმუშაონ 2 ან 3 კაციან მცირე ჯგუფში წინასწარ შედგენილ კითხვარის ფურცლებზე ფოტოგრამებით, რომლებიც ასახავს სხვადასხვა გეგმებს, ან ერთობლივად მიიღონ მონაწილეობა გეგმების „გაჭრაში“, განიხილონ პროექტირებული სურათები. ამ მეორე შემთხვევაში, მათ შეუძლიათ თავად წარმოადგინონ გეგმა ნახაზში (ცარიელ კითხვარებზე) გეგმის მასშტაბის გადასათარგმნად.

როდესაც ლექსიკის ზუსტად გამოყენება შეუძლებელია ან როდესაც ისინი ყოყმანობენ, ბავშვებს ეწვევათ აღნიშნონ ეს ყოყმანი და იქ წარმოქმნილი პრობლემა.

შემოთავაზებული თანმიმდევრობებია:

• პერსონაჟის შესავალი თანმიმდევრობა (0'00'' - 0'35'' - 6 კადრი)
• ჯუნგლებში ხეტიალი და ლემურის გამოჩენა (1’40’’ – 2’25 – 12 გასროლა).
• გამოღვიძება და მოგზაურობა (4’03”-4’49 – 5 გასროლა).
• წარუმატებელი გაერთიანება (5'16-5'37 - 4 დარტყმა).
• ნიანგის შეტევა (5'34-6'38" - 20 გასროლა).
• ფრენა წინ კლდის დაცემამდე (6’39-7’04 – 12 გასროლა).

4- დისკუსია მიმდევრობების დადგმაზე

წინა ფურცლებიდან ბავშვები შეადარებენ თავიანთ არჩევანს და განიხილავენ დადგმის კითხვებს, ანუ გარკვეული ტექნიკის არჩევას გაგებისა და ექსპრესიულობის თვალსაზრისით: როგორ ეხმარება ეს უკეთ გავიგოთ რა ხდება? რა ემოციას იწვევს ეს? ეს ეტაპი მიმდინარეობს კოლექტიური დისკუსიის სახით, რომელსაც უძღვება მასწავლებელი.

ამ ეტაპზე, შესაძლოა სასარგებლო იყოს გვახსოვდეს, რომ წარმოდგენილი ლექსიკა თავდაპირველად შექმნილი იყო კინოს აღსაწერად: ადამიანის პერსონაჟები, გადაღებული რეალური კამერით. ამიტომ, აპრიორულად არის გარკვეული არაადეკვატურობა ამ ფილმში, მულტფილმში, რომელიც წარმოადგენს ცხოველებს. კერძოდ, ახლო დარტყმის სასწორები კეთდება სახეზე ემოციების გამოსაკვეთად, რაც ჩვენს შემთხვევაში პოულობს ზღვარს. ეს არის შესაძლებლობა ვაჩვენოთ, რომ კინოს მსგავსი მედიის ფორმები და ტექნიკა აწარმოებს კოდებს, რომლებიც წარმართავს ინტერპრეტაციას, კოდებს, რომლებიც ფართოდ გამოიყენება აქ.

სცენების ექსპრესიულობაზე, პერსონაჟებსა და მაყურებელში ემოციების შეთავაზების, გადაცემის ან მათზე რეაგირების გზაზე, შეგვიძლია შემოვიტანოთ დამატებითი ინსტრუმენტი. ჩვენ შეგვიძლია ვკითხოთ საკუთარ თავს, რა არის ფოკუსური პოზიცია თითოეულ თვითმფრინავზე. ვისი მზერაა გამოსახულება? გამარტივების მიზნით, შეგვიძლია გამოვყოთ ორი შემთხვევა: ამგვარად, გამოსახულება შეიძლება იყოს ჩარჩოში მოქცეული, თითქოს ის დაინახოს მოთხრობის გარე მოწმეს („გარე“ ფოკუსი), ან, პირიქით, ერთ-ერთ პერსონაჟს („სუბიექტური“ ფოკუსი). ეს დაგვეხმარება უკეთ გავიგოთ კადრები, სადაც შიშს გვთავაზობს კადრები, რომლებიც თითქოს კადრს მიღმა ხედავს პერსონაჟს, რომელსაც ჯერ არ შევხვედრივართ სპილოზე ჯაშუშობაში. ეს არის მზერის ასიმეტრიის აგება, სადაც მაყურებელი არახელსაყრელია, ისევე როგორც პერსონაჟი. ვიღაც უყურებს პერსონაჟს, აპირებს მასთან ურთიერთობას, მაგრამ ჩვენ ჯერ არ ვიცით ვინ არის.

5- მიღწევების კონსოლიდაცია და გაფართოება

დაბოლოს, ბავშვებს ეწვევათ აირჩიონ შესწავლილი თანმიმდევრობებიდან ერთ-ერთი და გამოიყენონ თავიანთი მეხსიერება და მოიყვანონ სცენების მაგალითები, რომელთა დადგმა მათ ჰგავს. მოყვანილი მაგალითები შეიძლება იყოს კინოდან (ფილმი, მულტფილმი), ტელევიზიიდან (მუსიკალური ვიდეო, რეკლამა), კომიქსებიდან ან თუნდაც ლიტერატურიდან. ეს სამუშაო შეიძლება მიეცეს მათ სახლში გასაკეთებლად, მაგალითად, ერთი კვირის განმავლობაში. მათ მოუწევთ მიუთითონ წყაროს ზუსტი მითითება და აღწერონ განსახილველი სცენა, ასევე მიზეზები, თუ რატომ აღიქვამდნენ ანალოგიას დადგმაში. იმის გამო, რომ შეიძლება გართულდეს თანმიმდევრობის ფიზიკურად ჩვენება, მათ მოუწევთ მისი ზუსტად აღწერა წერილობით, რითაც ხელახლა გამოიყენებენ შემოტანილ ლექსიკას.