Poèma circular

Head © Parquerama Studios

Activitats educativas

Escriure un tèxte en foncion de la repeticion.

Head es un exemple perfièch d'un objècte visual qu'espleita lo repertòri de la circularitat. Es pas malaisit d'imaginar d'exemples similars per l'art de la dança (de la dança infantila als derviches viravolants), encara mens per la musica (de las ritornèls a la musica repetitiva). D'un autre costat, a qué correspondriá aquò pel tèxte?

Tradicionalament aprenèm a l’escòla a enebir las repeticions dins l’expression escricha, tant perque son las marcas de la lenga orala coma dins l’idèa qu’un estil capitat deu utilizar totas las variacions lexicalas e gramaticalas de la lenga francesa. Pasmens, dins la poesia o lo roman, utiliza largament los procèsses de repeticion e de bocla, siá per de fins musicalas siá retoricament, per sostenir una idèa. (I a en fach una figura de paraula que codifica precisament aquel usatge: epanadiplòsi.) Trabalhar amb los enfants sus de processus de circularitat lor permet de mesurar las latituds dins l'usatge del lengatge, de veire sas règlas e sos limits coma de possibilitats expressivas puslèu que coma de constrenchas.

Prepausam de trabalhar a partir de l’emplec generalizat de las boclas dins la poesia de Christophe Tarkos (nascut en 1963, mòrt en 2004), en particular dins Caisses (1998), qu’agís d’inventari al respècte del procès. S’es complicat de contextualizar son trabalh pels mainatges de 9-11 ans, podèm simplament notar que sa poesia d’un costat se desvolopa dins l’improvisacion e d’un autre costat se noirís (en mai de la tradicion de l’avantgarda del sègle XX) a partir de la lenga quotidiana: de convèrsas banalas, de discorses mediatics, etc. – çò que l’apròcha de movements mai parlats coma la poesia populara, lo slam. L’objectiu de l’activitat serà de destriar divèrses tipes d’efièches de bucle dins aqueles poèmas e de los manipular per produire un tèxte basat sus una idèa/expression iniciala provesida pel professor.

Podèm començar per metre los mainatges dirèctament davant un poèma, en los far legir a votz nauta per exemple (mas cadun seguís amb lo tèxte davant eles), e en discutir de lors primièras impressions. « I a de lach pertot » (p. 9), « Sus un coissin sus un sofà » (p. 15), « Fasi de verdor » (p. 17) o « La vida reala es aver una veitura » (p. 29) son de punts de partença interessants. Es question de metre en evidéncia aquela impression que lo poèma “va en cercles”, que vira a l’entorn d’un subjècte, d’una formula iniciala, que cèrca d’agotar. Puèi presentatz l'òbra coma escritura "a la manièra de" Christophe Tarkos dins aquel poèma.

Per la causida del tèma, vos caldriá prepausar un objècte o una situacion de cada jorn fòrça comun, coma dins lo poèma “I a de lach pertot” (p.9) – per exemple: “television”, “bicicleta”, “legums verds”, “sac de man”... Podèm tanben prepausar una formula prèsta, una imatge qu'es plana a travèrs d'èsser utilizada, coma dins lo poèma “We pòt tanben viure dins un vilatge” (p.9). 22) – per exemple: "per capitar cal trabalhar", "Los amics son importants", "Cada jorn es mai grand."

Referéncias

• Lo tèxte de basa : Christophe Tarkos, Caisses (P.O.L., 1998).
• Una seleccion de tèxtes de Christophe Tarkos e una bona introduccion a son òbra entièra : Le Petit bidon e autres tèxtes (P.O.L., 2019).
• Tèxtes critics sus Christophe Tarkos: Christian Prigent, “Sokrat à Patmo”, prefaci a Écritspées (P.O.L., 2008); Philippe Castellin, “Christophe Tarkos “poète de la lectura””, prefaci de L’enseignement (P.O.L., 2014); Samuel Lequette, “Reading Tarkos”, article dins la revista en linha Sitaudis, Seccion « Publicacions », 8 de genièr de 2009.