Basamortuak

Ikuspegi globala mantentzeko, erabiliko diren dokumentuak Google Earth-ekin modu interaktiboan ikusitako Lurraren eskalako mapak izango dira (Pro bertsioa, doan). Ikuspegi lehenetsia erabiliko dugu (informazio garrantzitsua soilik izatera murriztuta), eta horri txartel zehatzak gehi diezazkiokegu. Hauek Google Earth-en ireki daitezkeen fitxategiak dira softwarearen argazki-oinarriari gainjarritako datuen "geruza" bat lortzeko (Ikus beheko erreferentziak).

Baliagarria izan daiteke softwarea eta horren araberako teknikak ezagutaraziz hastea: satelite bidezko datu bilketa (Google Earth-ek aireko argazkiak ere erabiltzen ditu). Lurretik distantzian dagoen “kanpoko” ikuskera horren papera azpimarratu behar dugu geografikoki urrun dauden inguruneak eta gizakiak lotzen dituzten loturak ulertzeko, hau da, mundu garaikidearen ezaugarri den planetaren ikuspegi globala.

Lehen urratsa mundua den bezala behatzean datza basamortuak kokatzeko, lehen begiratuan gizakiak okupatu ez dituen leku gisa definituak. Printzipioa gizakiaren okupazioaren zantzuak bilatzea eta paisaien oinarrian hausnartzea da, hauen morfologia eskala handian behatzen dugun (koloreak, egiturak). Mugitzea eta zooma egiteak ideiak argitu edo ezeztatzeko aukera ematen du (egitura naturalak egitura artifizialetatik bereiztea, adibidez). Irakaslearen eginkizuna seinaleen interpretazioa bideratzea da. Behaketa argitzeko, lur-estalduraren mapa bat gainjar daiteke (landaredi mota, landatutako eremuak, eremu artifizialak, etab.).

Lehen bilaketa intuitibo hau populazio-dentsitate-mapa batekin egiaztatuz amaitu dezakegu. Etapa honen amaieran, haurrek ingurune naturalaren eta gizakiaren presentziaren arteko erlazioari buruzko nozio batzuk izan behar dituzte (ingurune naturalaren murrizketen eginkizuna), baita gizakiak ez dauden eremuen zerrenda labur bat ere.

Bigarren urratsa eremu horietan eta haien ezaugarri ekologikoetan arreta jartzean datza, bereziki uraren presentziaren eta biziaren presentziaren arteko loturan. Hau da basamortu hitzaren esanahi zientifikoa. Idortasuna ebaluatzeko mapak eskuragarri daude. Bizitzaren mapak egiteko, arazoa konplikatuagoa da, baina mapa global espezializatu batzuk erabil daitezke, biodibertsitatea edo biomasa ebaluatzeko.

Ideia da egiaztatzea gizakiak okupatzen ez dituen eremuetan ere landaredia edo animalia bizia egon daitekeela oraindik. Ozeanoa da, jakina, adibide paradigmatikoa, bereziki haren bioaniztasuna neurtzen hasi baino ez garelako. Beraz, munduko eremu gutxi dira benetan abiotikoak (bizitza organikorik gabe): basamortu glaziarrak baino ez daude, non

ura dago, baina izoztuta.