Y gêm wrthdroi

Gallwn roi’r egwyddor hon ar waith trwy gêm lle mae grŵp o chwaraewyr yn creu set o luniadau sy’n disgrifio byd lle mae norm wedi’i wrthdroi ac yn eu cyflwyno, heb esboniad llafar, i grŵp arall o chwaraewyr nad oedd yn dyst i greu’r lluniadau ac a fydd yn gorfod ceisio dyfalu pa norm sydd wedi’i wrthdroi.

P’un a yw’r dewis o’r safon i’w gwrthdroi yn dod gan yr athro neu’r athrawes neu o drafodaeth gyda’r plant sy’n dyfeisio’r byd gwrthdro (y grŵp o “daflunwyr”), y peth pwysig yw archwiliad rhesymegol, trwy drafod a lluniadu, o ganlyniadau’r dewis hwn. Felly gallai'r athro ysgrifennu rhestr o syniadau sy'n deillio o'r drafodaeth, a fydd yn gweithredu fel ffrâm gyfeirio ar gyfer dehongli.

Ar gyfer y drafodaeth am ddehongli’r lluniadau gyda’r ail grŵp (y “gwerthuswyr”), mae dod o hyd i’r union ddatganiad a roddwyd i’r grŵp “dylunwyr” yn llai pwysig na’r drafodaeth ei hun. Mesurir cynnydd mewn dehongli gyda'r fframwaith a nodwyd yn y cam blaenorol. Daw’r ymarfer i ben pan fydd yr holl syniadau wedi’u mynegi gan y “gwerthuswyr”.

Dylid gwrthdroi'r rolau, fel bod pob plentyn yn cael y cyfle i ymarfer dyfeisio a dehongli.