Absurdalne

Praca polega na prezentacji wybranych prac i ich omówieniu, porównaniu, określeniu tego, co je łączy i wydobyciu mechanizmów absurdu. Podejście porównawcze, zastosowane do przedstawień z różnych dziedzin, zasługuje na pewne wsparcie, ale otwiera ciekawe perspektywy w obszarze historii sztuki.

Selekcja ma na celu połączenie produkcji obejmujących bardzo szeroką dziedzinę, od dzieł klasycznych po najnowsze, od kultury popularnej po tzw. kulturę „wyuczoną”. Zostały one pogrupowane w taki sposób, aby zidentyfikować kilka „ścieżek studiów”, którymi można zająć się doraźnie lub przełożyć je na kurs długoterminowy. Każdemu utworowi towarzyszy „warsztat”, czas twórczej manipulacji, podczas którego dzieci mogą wykorzystać omawiane koncepcje.

Badanie dzieł powinno, jak zawsze, odbywać się w kontekście (autor, okres, ruch, technika itp.). Co więcej, jeśli chodzi o badanie skutków absurdu, ważne jest, aby w rozmowie z dziećmi kwestionować kwestie płci i konwencji. Na przykład absurdem w rzeczywistości jest obserwowanie mówiącego zwierzęcia, ale w kontekście gatunku „opowiadania dla dzieci” jest to przyjęta konwencja, która generalnie nie wywołuje już absurdalnego efektu.

1- PARADOKS Spotkanie dwóch sprzecznych lub niezwiązanych ze sobą idei, w skondensowanym sformułowaniu, w którym nastawiony jest przede wszystkim humor zaskoczenia.

• Literatura: fragmenty Alphonse’a Allaisa, Myśli, teksty i anegdoty (Le recherche midi, 2000) lub Erica Satie, Rozumowania upartej osoby, a następnie Wspomnienia osoby cierpiącej na amnezję (Voix d’encre, 2013).
• Rzeźba: Salvador Dali, Telefon afrodyzjaku (1938).
• Grafika: Jacques Carelman, Katalog obiektów niemożliwych do namierzenia (1969).

Warsztaty: rysunkowa odmiana surrealistycznego ćwiczenia cadavre exquis (znakomity trup) (w parach każdy pracuje na połowie kartki, pierwszy rozciąga pewne linie swojego rysunku poza znak separacji i składa kartkę, aby ukryć swój rysunek, drugi musi zacząć od nowa od wystających linii).

2- CUDOWNE Elementy absurdu następują po sobie, tworząc świat bez odniesień, który stara się zachować pierwotny zachwyt rzeczami.

• Literatura (opowiadanie poetyckie): Henri Michaux, Ailleurs, „Voyage en grande Garabagne” (1948).
• Malarstwo: Salvador Dali, Trwałość pamięci (1931), René Magritte, Kraina cudów (1964).
• Kino: Victor Fleming, Czarnoksiężnik z krainy Oz (1939) lub Jean Cocteau, Piękna i Bestia (1946).

Warsztaty: Opisz na kilku rysunkach podróż wyobrażoną na podstawie następującego scenariusza: "Podczas śniadania wciąga cię miska płatków śniadaniowych i zostajesz przeniesiony do niesamowitego świata. Opisz, co tam odkryjesz i swój powrót. »

3- INWERSJA, ŚWIAT DO GÓRY DÓŁEM Tutaj absurd jest rozwinięty i bardzo mocno nawiązuje do ram społecznych, w satyrycznym zamyśle.

• Grafika: Anonimowy, Świat odwrócony (rycina z XVIII w.) – kolekcja Mucem, widoczna na stronie Historia na zdjęciach.
• Literatura (powieść): Lewis Caroll, Alicja w Krainie Czarów, rozdział VII – „Herbata wśród głupców” (1865).
• Grafika: wybór rysunków Gary'ego Larsona, Gary'ego Larsona, tomy I do V (Dupuis, 1997-2002

Warsztaty: napisz opowiadanie opisujące dzień w szkole „na odwrót”.

4- BEZSENS Kiedy absurd podważa logikę, bez złożonego ukrytego motywu.

• Kino: A. Astier, A. Kappauf, J.-Y. Robin, Kaamelott, odcinki do wyboru sezon 1 lub 2 (2005)
• Sztuki wizualne: Roman Signer, performansy wideo Action kurhaus (1992), Kayak (2000), Punkt, (2006), Old Shatterband (2007), Zwei schirme (2009) – widoczne w internecie w relacji z programu Arte Tracks (styczeń 2015)
• Literatura (poezja, performans): Christophe Tarkos, „Je gonfle” i „Tambour et tombola” (1998), w L'enregistré (P.O.L. 2014), dostępna także w Internecie.

Warsztaty: Przysłowia wycinane. Ze zbioru przysłów (lub wierszy lub bardzo krótkich bajek), które wydrukowaliśmy na dużych kartkach papieru, wycinamy je na fragmenty odpowiadające jednostkom gramatycznym, następnie te fragmenty mieszamy i dowolnie układamy, uzyskując absurdalne wnioski.

5. BURLESKA Absurdalna mechanika ma tu na celu dysonans (trywialny/wzniosły, prosty/złożony) oraz przesadę, zniekształcenie. - Literatura (powieść): Rabelais, Gargantua (1534).

• Kino: Laurel i Hardy, Bitwa stulecia (1927), Buster Keaton, Lodówka (1922), Dom rozbieralny (1920).
• Sztuki wizualne: Saverio Lucariello, cykl Vanitas (od 1995).

Warsztaty: Używanie oprogramowania do edycji obrazów w celu zamaskowania/zniekształcenia słynnego obrazu.

Dokumenty i referencje

• Artykuł recenzujący teorie na temat śmiechu: Robert Aird, Teorie na temat śmiechu i humoru (sierpień 2015), widoczny na jego witryna.
• O śmiechu u zarania XX w.: D. Grojnowski i B. Sarrazin, Fumisterie. Narodziny nowoczesnego humoru 1870-1914 (Omnibus, 2011).
• Refleksja nad pojęciem humoru w literaturze (ale omawianych jest wiele ciekawych pojęć, które mogą mieć bardziej ogólny zakres): Konferencja pod kierunkiem B. Gendrela i P. Morana, „Humour, próba definicji”, École normale supérieure (2005-2006) – całość dostępna w internecie na fabula.org.
• Arkusz informacyjny dotyczący kina: Marie-Françoise Leudet, Burleska i absurd – definicje (styczeń 2013), dostępny w formacie PDF na stronie lettervolees.fr.
• O humorze w sztuce nowoczesnej i współczesnej: Jean-Yves Jouannais, Idiocy: sztuka, życie, polityka – metoda, (magazyn Beaux Arts, 2003).
• O związkach kina burleski z literaturą współczesną: Henri Garric, „Kieszenie Molloya: dla burleskowego czytania literatury”, Fabula-LhT, nr 2, „Co kino robi z literaturą (i odwrotnie)”, grudzień 2006, online pod adresem Fabula.org.