Frustratie

Het kan beginnen met een gedetailleerde analyse van de emoties die de twee personages laten zien en een discussie over de mogelijke verklaringen voor hun discrepantie (opwinding, teleurstelling, ergernis, woede, verdriet voor de kleine, onbewogenheid en verrassing voor de oudere). Dit kan de vorm aannemen van schrijfwerk om de gedachten van de personages voor te stellen, afgewisseld met momenten van uitwisseling en discussie, om de (juridische) symmetrie van de twee gezichtspunten volledig te onderzoeken.

Ten tweede zullen we ons concentreren op de context van het ‘conflict’ in de film: de verwachtingen van de familiereünie, de rol van de telefoon. Ook hier gaat het erom dat je je in de situatie verdiept om je de gewoonten of impliciete regels voor te stellen (zou de situatie anders zijn geweest als het kleine zusje alleen maar een vraag wilde stellen? waarom onderbreekt ze het telefoongesprek van haar grote zus niet? enz.). Dit is een kans om de link te leggen met een pragmatische bevraging over de regels van beleefdheid, de hiërarchie tussen kinderen en volwassenen, regels voor het gebruik van objecten, enz.

Na deze opruiming is het tijd om korte schetsen te maken met twee karakters, waarbij de besproken ideeën opnieuw worden gebruikt. De kinderen formuleren een zestal speelsituaties zonder accessoires en zonder woorden. In dit stadium kan de leraar een omkering van de rollen voorstellen: het is het kind dat opgaat in een taak en de volwassene die hem iets probeert over te brengen. De kinderen werken in tweetallen, door vooraf te schrijven of bij voorkeur door te improviseren. Vervolgens presenteren ze het voor de klas.

Ter voorbereiding op de activiteit moet je proberen het verschil in gedachten te houden tussen historische/sociale vragen en ethische/morele vragen. Het verkennen van situaties moet daarom stoppen bij sociale kwesties, in het bijzonder de rol van frustratie als centraal thema in het onderwijs. Het debat over dit onderwerp, dat een recente historische constructie is, is hier niet echt relevant. Het is vooral een kwestie van kinderen begrippen als de woordenschat van emoties, uiteenlopende gedragslogica's, de uitwisseling van rollen, de simulatie van een debat, enz. te laten manipuleren.

Extensie en referenties

• Nog een kort filmpje van het platform: “Unsatisfying”.
• Voor een overzicht van de geschiedenis van het begrip frustratie kunnen we het artikel van Johanna Stute-Cadiot raadplegen: “Frustration”, in Figures de la psychoanalyse, vol. 18, nee. 2, 2009, pp. 171-179 – online zichtbaar op CAIRN.