Działalność edukacyjna wokół filmu krótkometrażowego Ahco On The Road
Kwestionowanie reprezentacji plastycznej i środków prezentacji: narracja wizualna, perspektywa, kadr z uwzględnieniem widza i pożądanego efektu

Ahco On The Road © Yellowshed
TytułAhco On The Road
TematZwierzęta, Relacje rodzinne, Miłość macierzyńska
Gatunek i słowa kluczoweNarracja, dziecko, słoń, las, podróże
Wiek (dla filmu)6-11 lat
Czas trwania08 min 27 s
ReżyseriaSoyeon Kim
MuzykaKaren Tanaka
ProdukcjaYellowshed (États-Unis, 2013)
Analiza języka kinematograficznego filmu: ekspresyjne kadrowanie i ogniskowanie.
W 8-minutowym filmie animowanym opowiadającym bardzo prostą historię „Ahco w drodze” mobilizuje dużą liczbę technik kinowych: ekspresyjne wykorzystanie obrazu poza kadrem, wielokrotne skale ujęć, (wirtualne) ruchy kamery, efekty ogniskowania, różne typy połączeń itp. Służą one do rozwinięcia tematu spojrzenia, na dwóch poziomach. Na poziomie fabuły, po pierwsze, chodzi o opowiedzenie o poszerzeniu wizji bohatera na otaczający go świat. Stąd ujęcia śledzące, które stopniowo odkrywają scenerię i gry z poza kadrem dotyczące wyglądu spotykanych zwierząt. Na bardziej ogólnym poziomie film opowiada o naszym podejściu do zwierząt, o tym, jak projektujemy siebie w ich świadomości lub, przeciwnie, pozostają one dla nas tajemnicze. Jak przystało na dokument o zwierzętach, Ahco w drodze zostawia zwierzęta w spokoju, a emocje, jakie im dostarcza, są w dużej mierze konstruowane przez kody stosowanej kinematograficznej ekspresji: rytmy, muzykę i gry skupienia ujęć.
Proponujemy przestudiować w filmie te konstrukcje, a zwłaszcza pracę kadru i ruchy kamery.
1- Podaj cel analizy
Projekt możemy rozpocząć od prostego pytania o interpretację. Film jest pozbawiony słów, a zwierzęta nie są ukazane zbyt wyraziście. Jak zatem rozumieć szczegóły akcji, intencje bohaterów? A jak ewoluują emocje widza? Skupimy się zatem na narzędziach, które pozwolą z jednej strony zrozumieć sytuacje z opowiadanej historii, a z drugiej strony wywołać emocję. Próbując skoncentrować się na obrazach, możemy zacząć od nowego oglądania bez dźwięku, pamiętając o tych pomysłach.
2- Obecne słownictwo filmowe
Przed rozpoczęciem badań nad samym filmem warto zapoznać się z pojęciami używanymi do opisu obrazów. Zdefiniujemy w ten sposób:
3-Użyj narzędzi na wybranych sekwencjach filmu
Ćwiczenie polega na poproszeniu dzieci o dopasowanie obrazków z filmu do przedstawionych wcześniej elementów w wybranych sekwencjach. Każda sekwencja składa się z określonej liczby ujęć, które należy opisać, wykorzystując poznane słownictwo.
Można ich poprosić o pracę w małych 2-3 osobowych grupach nad wcześniej ustalonymi arkuszami kwestionariuszy zawierającymi fotogramy ilustrujące różne plany lub o wspólne uczestnictwo w „wycinaniu” planów w celu omówienia wyświetlanych obrazów. W tym drugim przypadku mogą sami przedstawić plan na rysunku (na pustych kwestionariuszach), aby przełożyć skalę planu.
Jeśli nie można dokładnie zastosować danego słownictwa lub gdy się wahają, dzieci proszone są o zwrócenie uwagi na to wahanie i pojawiający się problem.
Sugerowane sekwencje to:
4- Dyskusja na temat inscenizacji sekwencji
Na podstawie poprzednich arkuszy dzieci porównają swoje wybory i omówią kwestie inscenizacji, czyli wyboru określonej techniki pod względem zrozumienia i ekspresji: w jaki sposób pomaga to lepiej zrozumieć, co się dzieje? jakie emocje to wywołuje? Etap ten odbywa się w formie dyskusji zbiorowej, prowadzonej przez nauczyciela.
W tym miejscu warto przypomnieć, że prezentowane słownictwo miało pierwotnie służyć do opisu kina: postaci ludzkich, sfilmowanych prawdziwą kamerą. Jest zatem a priori pewna nieadekwatność tego filmu, kreskówki przedstawiającej zwierzęta. W szczególności skale bliskiego ujęcia mają na celu uwydatnienie emocji na twarzy, co w naszym przypadku znajduje granicę. Jest to okazja do pokazania, że formy i techniki mediów takich jak kino tworzą kody kierujące interpretacją, kody, które są tutaj szeroko wykorzystywane.
Aby omówić ekspresję scen, sposób, w jaki sugerują emocje u bohaterów i widza, przekazywane lub w reakcji na nie, możemy wprowadzić dodatkowe narzędzie. Moglibyśmy zadać sobie pytanie, jakie jest ogniskowe położenie na każdej płaszczyźnie. Czyje spojrzenie jest obrazem? Dla uproszczenia można wyróżnić dwa przypadki: obraz można zatem kadrować tak, jakby był widziany przez świadka spoza opowieści (ogniskowanie „zewnętrzne”) lub odwrotnie – przez jednego z bohaterów (ostrość „subiektywna”). Pomoże to lepiej zrozumieć ujęcia, w których strach sugerują kadry, jakby widziane przez postać spoza kadru, której jeszcze nie spotkaliśmy szpiegującej słoniątka. To konstrukcja asymetrii spojrzenia, w której widz jest pokrzywdzony, podobnie jak postać. Ktoś przygląda się tej postaci, chce z nią wejść w interakcję, ale jeszcze nie wiemy, kto to jest.
5- Konsolidacja osiągnięć i ekspansja
Na koniec dzieci proszone są o wybranie jednej z badanych sekwencji i skorzystanie z pamięci w celu przytoczenia przykładów scen, których inscenizacja wydaje im się podobna. Przytaczane przykłady mogą pochodzić z kina (film, kreskówka), telewizji (teledysk, reklama), komiksu, a nawet literatury. Tę pracę można im zlecić do wykonania w domu, na przykład na okres jednego tygodnia. Będą musieli podać dokładne odwołanie do źródła i opisać scenę, o której mowa, a także powody, dla których dostrzegli w inscenizacji analogię. Ponieważ fizyczne przedstawienie sekwencji może być skomplikowane, uczniowie będą musieli opisać ją dokładnie na piśmie, ponownie wykorzystując wprowadzone słownictwo.
Arkusz ćwiczeń napisany przez: Bruno Pellier





